طراحی مدل نظام منتورینگ کارکنان جدید الاستخدام (موردمطالعه: ستاد وزارت علوم،‌ تحقیقات و فناوری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی،‌ دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

2 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت آموزشی،‌ دانشکده مدیریت و اقتصاد،‌ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

10.22034/qjimdo.2021.240039.1341

چکیده

زمینه و هدف: هدف اصلی این تحقیق طراحی مدل نظام منتورینگ کارکنان جدید الاستخدام ستاد وزارت علوم،‌ تحقیقات و فناوری است.
روش ­شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش اجرا، توصیفی از نوع پیمایشی بوده و در زمره تحقیقات آمیخته قرار می گیرد. جامعه آماری بخش کیفی شامل خبرگان اجرایی و داشگاهی در حوزه آموزش عالی و در بخش کمی شامل کارشناسان و مدیران شاغل در ستاد وزارت علوم،‌ تحقیقات و فناوری می­باشد که 222 نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفی طبقه­ ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ ها مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته بوده است. برای تحلیل داده ها در بخش کیفی از تحلیل مضمون و در بخش کمی از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شده است.
یافته ­ها: یافته­های پژوهش حاکی از شناسایی چهار بعد مبانی و اصول منتورینگ (با دو مولفه بایسته­ های نهادی و بایسته ­های منتی و منتور)؛ فرایند (با سه مولفه طراحی و تدوین، اجرا و ارزیابی منتورینگ)، شایستگی­ ها؛ (با دو مولفه شایستگی­ های منتی و شایستگی های منتور) و محتوای منتورینگ (با دو مولفه آموزش­های رفتار فردی و آموزش­های رفتار سازمانی) بوده است.
نتیجه­ گیری: نتایج این تحقیق می­تواند برای شناخت بهتر نظام منتورینگ و پیاده سازی آن در سازمان مورد مطالعه مفید بوده و زمینه مناسبی برای تحقیقات دیگر فراهم نماید.
کلید واژه ها: نظام منتورینگ، مبانی منتورینگ، فرایند منتورینگ، شایستگی و محتوای منتورینگ.

کلیدواژه‌ها


اون، هیلاری. (1392). راهنمای کامل منتورینگ. ترجمه ی طباطبایی، سید احمد. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
توفیقی، جعفر و میری مقدم، مژده.(1393). آموزش وتوسعه پایدار.تهران.بنیاد امید ایران.
سلطانی، منوچهر.(1389). مربیگری در مدیریت، تهران: انتشارات یادواره کتاب.
دانشمندی، سمیه.(1396). طراحی الگوی منتورینگ برای اعضای هیات علمی جدید الاستخدام دانشگاه ها. رساله دکتری. دانشگاه شهید بهشتی.
قلی پور،‌آرین؛ موسوی، سید جواد؛ هاشمی، محمد (1395). تبیین نقش های مثبت و منفی منتورینگ در بهبود تسهیم دانش: موانع و راهکارهای پیاده سازی منتورینگ، فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، شماره دهم،‌ 72-52.
صبرکش، علیرضا؛ مزینانی،‌حبیب الله؛ نورمحمدی، هادی (1392).آموزش و توسعه منابع انسانی در سازمان. مطالعات مدیریت بر آموزش انتظامی، شماره چهارم، 134-107.
محب زادگان، عباس (1392). طراحی الگوی بالندگی هیات علمی در دانشگاه های شهر تهران،‌رساله دکترای رشته مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی.
Allen TD, Eby LT, Poteet ML, Lentz E, Lima L. (2004). Outcomes associated with mentoring protégés: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology.89:127–136.
Allen, T. D., Poteet, M. L., & Burroughs, S. (1997). The mentor’s perspective: A qualitative inquiry and agenda for future research. Journal of Vocational Behavior, 57, 70–89.
Allen, T. D., Poteet, M. L., Russell, J. E. A., & Dobbins, G. H. (1997). A field study of factors related to supervisors’ willingness to mentor others. Journal of Vocational Behavior, 50, 1–22.
Allen, T. D., Day, R., & Lentz, E. (2005). The role of interpersonal comfort in mentoring relationships. Journal of Career Development, 31, 155–169.
Allen , T.D. (2007) Mentoring relationships from the perspective of the mentor . In: B.R. Ragins and K.E. Kram (eds) The Handbook of Mentoring at Work: Theory, Research, and Practice . Thousand Oaks, CA : Sage . pp. 123 – 48.
Allen , T.D. , Smith , M.A. , Mael , F.A. , O’Shea , G. , and Eby , L.T. (2009) Organizational-level mentoring and organizational performance within substance abuse centres . Journal of Management ,35 ( 5 ), 1113 – 28 .
Arnold , J. (1997) Managing Careers into the 21st Century. London : Chapman.
Aryee , S. , Wyatt , T. , and Stone , R. (1996) Early career outcomes of graduate employees: The effect of mentoring and ingratiation . Journal of Management Studies , 33 , 95 – 118 .
Bozionelos , N. (2006) Mentoring and expressive network resources: Their relationship with career success and emotional exhaustion among Hellenes employees involved in emotion work . International Journal of Human Resource Management , 17 ( 2 ), 362 – 78 .
Bozionelos , N. and Wang , L. ( 2006 ) The relationship of mentoring and network resources with career success in the Chinese organizational environment . International Journal of Human Resource Management , 17 ( 9 ), 1531 – 46 .
Collins , E.G. , and Scott , P. (1978) Everyone who makes it has a mentor . Harvard Business Review , 56 ( 4 ), 89 – 101 .
Cook, M. (2011). Mentoring New Faculty at a Christian University in the Northeast: Developing a Framework for Programming, Ph.D. Dissertation in Education, the Alan Shawn Feinstein Graduate School Johnson & Wales University.
Clawson , J. (1980) Mentoring in managerial careers . In: C.B. Derr (ed.) Work, Family, and the Career . New York : Praeger . pp. 144 – 65 .
Dreher , G.F. and Ash , R.A. (1990) A comparative study of mentoring among men and women in managerial, professional, and technical positions . Journal of Applied Psychology , 75 , 525 – 35 .
Fletcher , J.K. and Ragins , B.R. ( 2007 ) Stone center relational theory: A window on relational mentoring . In: B.R. Ragins and K.E. Kram (eds) The Handbook of Mentoring at Work: Theory, Research, and Practice . Thousand Oaks, CA : Sage . pp. 373 – 99 .
Fagenson , E.A. (1989) The mentor advantage: Perceived career/job experiences of proteges vs. non-proteges . Journal of Organizational Behavior , 10 , 309 – 20 .
Greenhaus , J.H. , Callanan , G.A. , and Godshalk , V.M. (2000) Career Management . Fort Worth, TX : Dryden Press
Greenhaus , J.H. , Parasuraman , S. , and Wormley , W.M. (1990) Effects of race on organizational experiences, job performance evaluations, and career outcomes . Academy of Management Journal , 33 , 64 – 86 .
Garvey, B. (2004). The mentoring /counseling/coaching debate, Development and Learning in organizations, 18(2), pp. 6-8.
Hall, D. T. (2002) Careers In and Out of Organization. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Hart, E. Wayne. (2009). In focus/mentoring- Nurturing relationships provide manay benefits. Leadership in action journal. 29(1). 17-20.
Heslin , P.A. (2005) Conceptualizing and evaluating career success . Journal of Organizational Behavior , 26 , 113 – 36 .
Hunt , D.M. and Michael , C. (1983) Mentorship: A career training and development tool . Academy of Management Review , 8 , 475 – 85 .
Judge , T.A. , Cable , D.M. , Boudreau , J.W. , and Bretz , R.D. , Jr . ( 1995 ) An empirical investigation of the predictors of executive career success . Personnel Psychology , 48 , 485 – 519 .
Klasen, K, and Clutterbuck, D, (2002), Implementing Mentoring Schemes; A practical guide to successful programs, Elsevier Butterworth-Heinemann .
Knippelmeyer, S. A.,& Torraco, R. J. (2007, March). Mentoring as a developmental tool for higher education. Paper presented at the Academy of Human Resource Development International Research Conference in The Americas, Indianapolis, IN.
Koberg , C.S. , Boss , R.W. , Chappell , D. , and Ringer , R.C. ( 1994 ) Correlates and consequences of protégé mentoring in a large hospital . Group and Organization Management , 19 , 219 – 39 .
Lentz , E. and Allen , T.D. (2009) The role of mentoring others in the career plateauing phenomenon . Group and Organizational Management , 34 ( 3 ), 358 – 84 .
London , M. and Stumpf , S.A. (1982) Managing Careers . Reading, MA : Addison-Wesley .
Mathis R.L., Jackson J. H. (2000) " Human resource management" (9th ed.). South-Western College Publishing, Cincinnatti.
Mullen, C. A. (Ed.). (2008). The handbook of formal mentoring in higher education: A case study approach. Norwood, MA:Christopher-Gordon.
Noe , R.A. ( 1988 ) An investigation of the determinants of successful assigned mentoring relationships . Personnel Psychology , 41 , 457 – 79.
Nykodym , N. , Freedman , L.D. , Simonetti , J.L. , and Nielsen , W.R. (1995) Mentoring: Using transactional analysis to help organizational members use their energy in more productive ways . Transactional Analysis Journal , 25 , 170 – 9 .
Newby , T.J. and Heide , A. (1992) The value of mentoring . Performance Improvement Quarterly , 5 ( 4 ), 2 – 15 .
Rousseau, M. (2008). Structured mentoring for sure success. Pennwell books.
Ragins, B. R., & McFarlin, D. B. (1990). Perceptions of mentor roles in cross-gender mentoring relationships. Journal of Vocational Behavior, 37, 321–339.
Seibert, S. (1999). The effectiveness of facilitated mentoring: A longitudinal quasi-experiment. Journal of Vocational Behavior, 54, 483–502.
Swaan, A & Ramsay, R. (2008). Mentoring and Coaching. Royal College of Psychiatrists London. Retrieved From: http://www.rcpsych.ac.uk/files/pdfversion/OP66x.pdf
Scandura , T.A. (1992) Mentorship and career mobility: An empirical investigation . Journal of Organizational Behavior , 13 , 169 – 74 .
Turban , D.B. and Dougherty , T.W. (1994) Role of protégé personality in receipt of mentoring and career success . Academy of Management Journal , 37 , 688 – 702 .
Torrance , E.P. ( 1984 ) Mentor Relationships . New York : Bearly .
Van Maanen , J. and Schein , E.H. ( 1977 ) Career development . In: J.R. Hackman and J.L. Shuttle (eds), Improving Life at Work . Santa Monica, CA : Goodyear . pp. 30 – 95 .
Whitely , W. , Dougherty , T.W. , and Dreher , G.F. (1992) Correlates of career-oriented mentoring for early career managers and professionals . Journal of Organizational Behavior , 13 , 141 – 54 .
Zachary, L.J. (2005). Creating a Mentoring Culture, JosseyBass: San Francisco. http://commons Calgary Canada
Zey , M.G. ( 1984 ) The Mentor Connection . Homewood, IL : Dow Jones-Irwin.
Laverick, D. M. (2016). Mentoring processes in higher education. SpringedBriefs in education.
Fountain, J. & Newcomer, K. (2016). Developing and Sustaining Effective Faculty Mentoring Programs. Journal of Public Affairs Education. Vol. 22, No. 4.
Clutterbuck, D., & Lane, G. (Eds.). (2004).The situational mentor: an international review of competences and capabilities in mentoring. Gower Publishing, Ltd.
Potter, R. & Tolson, D. (2014). A Mentoring Guide for Nursing Faculty in Higher Education, International Journal of Caring Sciences,7(3), pp. 727-732.
Santos, M., Pereira, C., Cadilha, M. A. and Cunha, L. (2019). Developing a mentoring programme in the chemical industry. Journal of Workplace Learning, 1(31), 58-42.
Nowell, l; Deborah, E; Benzies, K& Rosenau, P. (2017). Exploring mentorship programs and components in nursing academia: A qualitative study, Journal of Nursing Education and Practice, 7(9), 42- 53.