تحلیل ساختاری اکوسیستم ملی نوآوری: بهره برداری از داده های جهانی برای سیاست گذاری ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

2 استادیار، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

10.22034/qjimdo.2020.207905.1221

چکیده

زمینه و هدف: الگوهای سیستم ملی نوآوری عمدتاً به زیست‌بوم نوآوری بی­توجه هستند. از این رو نمی‌توانند چرایی رونق یا کسادی نوآوری در بین کشورها را به‌خوبی تبیین کنند. این مقاله به تبیین نقش زیست‌بوم نوآوری در رونق و کسادی نوآوری در چارچوب الگوی اکوسیستم ملی نوآوری می‌پردازد.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر نوع استفاده، کاربردی و از نظر هدف، پژوهشی توصیفی است که در آن از داده‌های پنل کشوری (داده‌های 137 کشور جهان در سه سال متوالی)، تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت پی آل اس استفاده شد.
یافته‌ها: تحلیل‌های تجربی نشان داد که مؤلفه‌های متنوع زیست‌بوم نوآوری در پرورش و رونق نوآوری نقشی اساسی دارند. فناوری اطلاعات، آموزش دانشگاهی، پژوهش دانشگاهی و تعاملات نوآورانه مؤلفه‌های پایه اکوسیستم ملی نوآوری هستند. کمیت، کیفیت و ظرفیت این مؤلفه‌ها، میزان خلاقیت، ظرفیت باروی، میزان پویایی و سطح چالاکی اکوسیستم ملی نوآوری را تعیین می‌کنند. کمیت و کیفیت کارآفرینی، میزان دسترسی به اعتبارات مالی، کمیت و کیفیت زیرساخت‌های فیزیکی و میزان سرمایه‌گذاری‌های مالی و فیزیکی توسط کارآفرینان، دولت و بنگاه‌ها به پرورش، رونق و گسترش نوآوری کمک می‌کنند. این مؤلفه‌ها علاوه بر تولید دانش در داخل زیست‌بوم و جذب دانش از خارج زیست بوم، به تجاری‌سازی دانش جدید کمک می‌کنند. نفوذ و اشاعه دانش در زیست‌بوم و پایداری اکولوژیک از پیامدهای اصلی اکوسیستم ملی نوآوری هستند.
نتیجه‌گیری: دولت برای پرورش اکوسیستم ملی نوآوری در ایران و رونق بخشیدن به میزان خلاقیت و نوآوری ابتدا باید مؤلفه‌های زیست‌بوم نوآوری (مانند محیط یادگیری، سیاسی، حقوقی و کسب و کار) را اصلاح کند.

کلیدواژه‌ها


انتظاری، یعقوب و همکاران (1397). محورهای توسعه دانش بنیان، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی. بخش کتاب خانه و انتشارات.

انتظاری، یعقوب (1398). اقتصاد توسعه دانش بنیان: توسعه به مثابه ساخت اکوسیستم‌های دانش و دانش بنیان. مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی. بخش کتابخانه و انتشارات.

انتظاری، یعقوب (1397). زیست‌بوم کارآفرینی نوآورانه: الگوی عمومی و پیام‌هایی برای ایران. فصلنامه توسعه کارآفرینی، دوره 11 شماره 1 ص 21-40.

انتظاری، یعقوب (1384). اقتصاد نوآور: الگویی جدید برای تحلیل و سیاست‌گذاری توسعه علوم، فناوری و نوآوری. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، شماره 35 و 36.

انتظاری، یعقوب (1377). تحلیل پیوند صنعت و دانشگاه در چارچوب نظام ملی نوآوری تکنولوژیک. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی. شماره 18.

انتظاری، یعقوب (1374). نظام ملی نوآوری تکنولوژیک: پیوند دانشگاه ـ صنعت. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی. شماره 12-11.

انتظاری، یعقوب (1375). کنترل بهینه نظام ملی نوآوری تکنولوژیک. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی. شماره 14-13.

حیدری، حسن (1386). نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوبی برای تحلیل نوآوری: رویکردی نظری. پژوهش‌های اقتصادی ایران، دوره  9 شماره  33 از ص 163-129.

رضوی، سیدمصطفی و اکبری، مرتضی (1392). نظام نوآوری. انتشارات دانشگاه تهران.

محمدی؛ علی؛پشتونی زاده ،هومن و نامدار جویمی، احسان (1397). شناسایی و ارزیابی مشکلات سیستماتیک در نظام ملی نوآوری کشور ایران. مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی. دوره 1، شماره 2 ص 50-28.

نوری ،جواد و سوزنچی کاشانی، ابراهیم (1391). تأملی در کارایی نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوب سیاست‌گذاری فناوری و نوآوری در ایران. نامه سیاست علم و فناوری سال دوم شماره یک.

Adner, R. (2006). Match your innovation strategy to your innovation ecosystem, Harvard Business Review, Vol. 84, pp. 98–110.

Asheim B. & Coenen L. (2006). Contextualizing Regional Innovation Systems in a Globalizing Learning Economy: On Knowledge Bases and Institutional Frameworks. The Journal of Technology Transfer, 31(1):163-173.

Baiyere, Abayomi,(2018). Fostering innovation ecosystems - Note on the 2017 ISPIM innovation forum. Technovation 69, 1.

Bendell Jem (2017). Terms for Endearment: Business, NGOs and Sustainable Development. Routledge, eBook Published8 September 2017.

Carayannis Elias G, Barth Thorsten D and Campbell David F J (2012). The Quintuple Helix innovation model: global warming as a challenge and driver for innovation. Journal of Innovation and Entrepreneurship 2012, 1:2.

Carayannis, E. & Campbell, D. (2011). Mode 3 Knowledge Production in Quadruple Helix Innovation Systems (New York, NY: Springer).

Carayannis, E. G. & Campbell, D. F. J. 2009. ‘‘Mode 3’ and ‘Quadruple Helix’: toward a 21st century fractal innovation ecosystem. Int. J. Technology Management, Vol. 46, Nos. 3/4, 2009

Carayannis, G., Barth. D., Campbell D. (2012). The Quintuple Helix innovation model: global warming as a challenge and driver for innovation. J of Innovation and Entrepreneurship. 1(2):1-12.

Cooke P (2001). Regional innovation systems, clusters, and the knowledge economy. Ind Corp Chang 10(4):945–974

Cooke P (2002). Regional innovation systems: general findings and some new evidence from biotechnology clusters. J Technol Transfer 27(1):133–145.

Cooke P (2006). Regional innovation systems as public goods. UNIDO, Vienna

Dattée, Brice, Alexy, Oliver, Autio, Erkko (2018). Maneuvering in poor visibility: how firms play the ecosystem game when uncertainty is high. Acad. Manag. J. 61 (2), 466–498.

Dhanaraj and Parkhe(2006): Orchestrating Innovation Networks. The Academy of Management Review, 31(3):659-669 ·

Ding, L., Wu, J. (2018). Innovation ecosystem of CNG vehicles: a case study of its cultivation and characteristics in Sichuan, China. Sustainability 10 (1), 39.

Edquist, C. (ed.) (1997). Systems of Innovation: Technologies, Institutions and Organizations, London: Pinter.

Edquist,C (2005). Systems of Innovation: Perspectives and Challenges. In Fagerberg, Jan et al /eds) p 182.

Etzkowitz H & Leydesdorff L (2000). The dynamics of innovation: From national systems and ‘Mode 2’ to a triple helix of university-industry-government relations. Research Policy 29: 109–123.

Fasnacht Daniel (2018). Open Innovation Ecosystems: Creating New Value Constellations in the Financial Services. Springer International Publishing AG, part of Springer Nature 2009, 2018.

Freeman, C. (1995). The national system of innovation”, in historical perspective, Cambridge Journal of Economics, v.19, pp.5-24.

Frenkel A. and Maital S. (2014). Mapping National Innovation Ecosystems: Foundations for Policy Consensus, Edward Elgar.

Fukuda, K. & Watanabe, C. (2008). Japanese and US Perspectives on the National Innovation Ecosystem. Technology in Society, Vol. 30, No. 1, pp. 49-63, ISSN 0160-791X

Gomes, et al (2018). Unpacking the innovation ecosystem construct: evolution, gaps and trends. Technol. Forecast. Soc. Chang. 136, 30–48.

Granstrand Ove and Holgersson Marcus (2019). Innovation ecosystems: A conceptual review and a new definition. Technovation, https://doi.org/10.1016/ j. technovation.2019.102098.

Heng, L. H., Othman, N. F. M., Rasli, A. M., & Iqbal, M. J. (2012). Fourth pillar in the transformation of production economy to knowledge economy. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 40, 530–536.

Jackson, B.D.J. (2011). What is an innovation ecosystem? Washington DC. Retrieved from ⟨http://erc-assoc.org/sites/default/files/topics/policy_studies/DJackson_ Innovation Ecosystem _ 03-15-11.pdf

Koschatzky Knut (2000). Networks in Innovation Research and Innovation Policy-An Introduction in Koschatzky et al (Edi). Innovation Networks: Concepts and Challenges in the European Perspective, Springer-Verlag Berlin Heidelberg GmbH.

Lundvall, B.-A. (ed.), (1992). National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning, London: Pinter.

Malerba Franco (2002). Sectoral systems of innovation and production. Research Policy, 31 (2002) 247–264.

Malerba, Franco (2004). Sectoral Systems of Innovation; Concepts, issues and analyses of six major sectors in Europe. Cambridge university press

Martin R. and Simmie J. (2008). The theoretical bases of urban competitiveness: Does proximity matter? Revue d'economie Regionale et Urbaine octobre(3):333-351 ·

Miller, D. LE Breton Miller, I. (2011). Governance, Social Identity, and Entrepreneurial Orientation in Closely Held Public Companies. Entrepreneurship Theory & Practice. v.35, n.5, p. 1051-1076.

Moore, J. F. (1993). Predators and prey: A new ecology of competition. Harvard Business Review, 71(3), 75e86.

Moore, J. F. (1996). Death of competition: Leadership and strategy in the age of business ecosystems. New York, NY: HarperCollins Publishers.

Moore, J. F. (2006). Business ecosystems and the view from the firm. Antitrust Bulletin, 51(1), 31e75.

Nelson, R.R. (Ed.) (1993). National Innovation Systems: A Comparative Analysis. Oxford University Press, Oxford.

Oh D. S., Phillips F., Park S. and Lee E. (2016). Innovation ecosystems: A critical examination. Technovation, 54 p.1-6.

Pillay, P. (2011). Higher education and economic development: Literature review. Wynberg: Centre for Higher Education Transformation (CHET).

Porter M. (1998). Clusters and the new economics of competition. Harv Bus Rev. 1998 Nov Dec; 76(6):77-90.

Saxenian, A. (1994). Regional Advantage: Culture and Competition in Silicon Valley and Route 128. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Smith Kenneth R. (2006). Building an innovation ecosystem Process, culture and competencies, INDUSTRY & HIGHER EDUCATION August 2006.

Song, Juan (2016). Innovation ecosystem: impact of interactive patterns, member location and member heterogeneity on cooperative innovation performance, Innovation. Management, Policy & Practice, Vol. 18, No. 1, 13–29.

Still, Kaisa et al (2014). Insights for orchestrating innovation ecosystems: the case of EIT ICT Labs and data-driven network visualizations. International Journal of Technology Management (IJTM), Vol. 66, No. 2/3.

Stohl M., Stohl C. (2010). Human rights and corporate social responsibility. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, Vol. 1 No. 1, pp. 51-65.

UC, INSEAD and WIPO (2018). Global Innovation Index 2018: Energizing the World with Innovation.

WEF (2011). The Global Competitiveness Report 2011–2012. Setting the Foundations for Strong Productivity.

WEF (2018). The Global Competitiveness Report 2018. World Economic Forum

WEF (2019). The Global Competitiveness Report 2019. World Economic Forum

Wetzels, M., Odekkerken-Schroder, G. & Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration, MIS Quarterly, 33(1): 177.

Witte, Patrick et al (2018). Facilitating start-ups in port-city innovation ecosystems: a case study of Montreal and Rotterdam. J. Transp. Geogr. 71, 224–234.

World Bank (1999). World development report 1998/1999: knowledge for development, Oxford University Press.

World Bank (2007). Building Knowledge Economies: Advanced Strategies for Development. The International Bank for Reconstruction and Development.