اثر هم افزایی بین شرکتی بر عملکرد نوآوری فناورانه و نقش تعدیلی توانمندی نوآوری فناورانه و استراتژی نوآوری (مورد نمونه: شرکت های تابعه یک سازمان فناوری محور)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/qjimdo.2020.218152.1267

چکیده

زمینه و هدف: نوآوری فناورانه یکی از عوامل کلیدی موفقیت و بقا در صنایع فناوری‌محور است. بدین دلیل، شرکت‌ها بر روش‌هایی تمرکز دارند تا از طریق آن‌ها نوآوری‌های خود را ارتقا دهند. بر این اساس، هدف این پژوهش، بررسی تأثیر هم‌افزایی‌های بین‌شرکتی بر عملکرد نوآوری فناورانۀ شرکت‌ها و نقش توانمندی نوآوری فناورانه و استراتژی نوآوری در تعدیل این رابطه است.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل شرکت‌های تابعۀ یک سازمان فناوری‌محور در حوزۀ انرژی بود. داده‌های پژوهش به کمک پرسش‌نامه 50 سوالی با طیف پنج‌گانه لیکرت گردآوری شدند. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS) به کمک نرم افزار اسمارت پی‌ال‌اس (SmartPLS) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که هم‌افزایی بین‌شرکتی تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد شرکت در نوآوری فناورانه دارد. همچنین توانمندی نوآوری فناورانه و استراتژی نوآوری رابطه بین هم‌افزایی بین‌شرکتی و عملکرد شرکت در نوآوری فناورانه را تعدیل می‌کنند.
نتیجه‌گیری: شرکت‌ها با بهره‌گیری از هم‌افزایی‌های بین‌شرکتی می‌توانند عملکرد خود را در حوزۀ نوآوری فناورانه ارتقا دهند. در این راستا، ایجاد و ارتقای توانمندی‌های نوآوری فناورانه و تدوین و پیاده‌سازی استراتژی نوآوری به بهره‌برداری بهتر از این هم‌افزایی‌ها کمک خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


الیاسی، مهدی. صفردوست، عاطیه؛ و محمد روضه سرا، مریم. (1397). بررسی نقش استراتژی نوآوری بر عملکرد نوآورانه سازمان‌ها. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت). 12(1)، 204-185.

اللهی، صفورا. رستگار، عباس علی؛ و شفیعی نیک آبادی، محسن. (1393). بررسی تأثیر قابلیت‌های فرایندی مدیریت دانش بر عملکرد نوآوری با اثر میانجی فرایند نوآوری در سازمان‌ها با فناوری پیشرفته. مدیریت توسعه فناوری، 1(4)، 129-105.

اورک، فرزانه؛ و بابایی زکلیکی، محمدعلی. (1394). ارزیابی ارتباط بین قابلیتهای بازاریابی و عملکرد سازمان در شرکت‌های تولید کننده موادغذایی در شهر تهران. مدیریت برند، 2(2)، 176-147.

پاک نیت، مریم. انصاری، رضا؛ و شاهین، آرش. (1395). تحلیل تأثیر توانمندی‌های نوآوری فناورانه بر تجاری‌سازی فناوری و عملکرد شرکت‌های دانش بنیان استان اصفهان. مدیریت نوآوری، 5(3)، 84-59.

حاجی زاده، پیمان؛ و سرداری، احمد. (1397). تأثیر مدیریت دانش بر بهبود عملکرد نوآورانه سازمان با تأکید بر نقش میانجی یادگیری سازمانی. فصلنامه مدیریت راهبردی دانش سازمانی، 1(2)، 93-63.

حسامی، حسام زند؛ و آشتیانی پور، زینب. (1392). تحلیل چگونگی تأثیر قابلیت‌های نوآوری‌های فناورانه بر رقابت پذیری شرکت‌های کوچک و متوسط. مدیریت نوآوری. 2(2)، 24-1.

خیرگو، منصور؛ و بیداله‌خانی، فریدون. (1398). طراحی الگوی نظام نوآوری در سازمان‌های دفاعی، پژوهشی کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد. مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی. 2(2)، 134-115.

رضوی، سیدمحمدهادی. رمضانپور نرگسی، قاسم. حاجی حسینی، حجت الله؛ و اکبری، مرتضی. (1395). بررسی تأثیر قابلیت‌های نوآوری فناورانه بر عملکرد رقابتی بنگاه‌های موجود در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران. مجله ایرانی مطالعات مدیریت. 9(4)، 882-855.

زارعی، علی اصغر. ابراهیمی، سید عباس. (1397). نوآوری فناورانه: عواملِ درون‌سازمانی و برون‌سازمانی مؤثر و تأثیرپذیر. رشد فناوری، 14(55)، 21-12.

سرمد، زهره. بازرگان، عباس؛ و حجازی، الهه. (1398). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران. انتشارات آگاه.

کفاش پور، آذر؛ و نجفی سیاهرودی، مهدی. (1388). تأثیر تحقیقات بازاریابی بر عملکرد از طریق فرهنگ بازارگرایی در آژانس‌های مسافرتی شهرستان مشهد. پژوهش نامه مدیریت تحول،1(2)، 131-111.

مختارزاده، نیما. (1398). برنامه­ریزی استراتژیک فناوری در سطوح بنگاهی و فرابنگاهی. انتشارات دانشگاه تهران.

مختارزاده، نیما؛ و رشیدی آستانه، متین. (1395). بررسی اثر معنابخشی فناورانه و توانمندی سازمانی بر عملکرد نوآورانه با تاکید بر نقش میانجی ظرفیت جذب. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 3(5)، 39-9.

مختارزاده، نیما؛ و زمانی، محمود. (1394). تبیین تأثیر بازارگرائی و نوآوری مدیریت بر عملکرد بنگاه با تاکید بر نقش میانجی نوآوری فناورانه. مدیریت بازرگانی، 7(2)، 484-463.

نوع پسنداصیل، سید محمد. رمضان پور، اسماعیل؛ و عطاری اصل، پیمان. (1395). تأثیر قابلیت بازاریابی، نوآوری و یادگیری بر عملکرد سازمان. مدیریت بهره‌وری، 1(36)، 124-95.

Ahuja, G., & Novelli, E. (2017). Redirecting Research Efforts on the Diversification–Performance Linkage: The Search for Synergy. Academy of Management Annals, 11(1), 342–390.

Akman, G. and Yilmaz, C. (2008). Innovative capability, innovation strategy and market orientation: an empirical analysis in Turkish software industry.  International Journal of Innovation Management, 12 (1), pp.69–111.

Ansoff, I. (1965). Corporate Strategy: an analytic approach to business policy for growth and expansion. New York, NY: McGraw-Hill.

Barney, J. (1986). Types of competition and the theory of strategy: Toward an integrative framework. Academy of Management Review, 11: 656-665

Burgelman, R., Maidique, M., & Wheelwright, S. (2004).  Strategic management of technology and innovation. New York: McGraw-Hill.

Calik, E., & Calisir, F. (2019). The mediating effect of the innovation process on the relationships among innovation components: an empirical study on Turkish companies. International Journal of Technology, Policy and Management, 19(1), 72-88.

Camisón, C., & Villar-López, A.  (2014). Organizational innovation as an enabler of technological innovation capabilities and firm performance. Journal of Business Research, 67(1), 2891–2902.

Camisón-Haba, S., Clemente-Almendros, J. A., & Gonzalez-Cruz, T. (2019). How technology-based firms become also highly innovative firms? The role of knowledge, technological and managerial capabilities, and entrepreneurs’ background. Journal of Innovation & Knowledge, 4(3), 162–170.

Capron L, Hulland J. 1999. Redeployment of brands, sales forces, and general marketing management expertise following horizontal acquisitions: a resource-based view. Journal of Marketing 63(2): 41–54.

Chandler, A. (1962). Strategy and Structure: Chapters in the history of the industrial enterprise. Cambridge, MA: MIT Press.

Chatterjee S, Wernerfelt B. (1991). The link between resources and type of diversification: theory and evidence. Strategic Management Journal 12(1): 33–48.

Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2): 295-336.

Christensen, F. (1995). Asset profiles for technological innovation. Research Policy, 24(5), 727-745.

Davis, P. S., Robinson, R. B., Pearce, J. A., & Park, S. H. (1992). Business unit relatedness and performance: A look at the pulp and paper industry. Strategic Management Journal, 13(5), 349–361.

Davis, R.; Thomas L. (1993). Direct estimation of synergy: A new approach to the diversity-performance debate. Management Science, 39: 1334 – 1346.

De Wit B. and Myer R. (2004); Strategy: Process, Content, Context: an International Perspective, Third Edition. London: Thomson Learning, 957 pp.

Farjoun M. (1994). Beyond industry boundaries: human expertise, diversification and resource-related industry groups. Organization Science 5(2): 185–199.

Fornell, C, Larcker, D.F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error­­­.Journal of Marketing Research 18(1), 39- 50.

Goold, M. & Campbell, A. (1998). Desperately seeking synergy. Harvard Business Review, 1998, 76(5): 130- 143.

Grant, R. (2010). Contemporary strategy analysis: Concepts, techniques, applications. 7th ed. Chichester: John Wiley & Sons.

Hamidi, S., & Benabdeljlil, N. (2015), Managerial and Technological Innovations: Any Relationship?, Procedia-  Social and Behavioral Sciences, 181, 286–292. 

Hauschildt, J. (2011), Innovationsmanagement, 4th edn, Munich, Vahlen.

Ilinitch AY, Zeithaml CP. (1995). Operationalizing and testing Galbraith’s center of gravity theory. Strategic Management Journal 16(5): 401–410.

Jambulingam, T., & Saxton, T. (2002). The Impact of Transaction Structure, Interfirm Synergies, and Motives on Performance of Interfirm Transactions in the Pharmaceutical Industry. Journal of Pharmaceutical Marketing & Management, 15(1), 73–95.

Jin, S. H., & Choi, S. O. (2019). The effect of innovation capability on business performance: A focus on IT and business service companies. Sustainability, 11(19), 5246.

Lau, A. K., & Lo, W. (2019). Absorptive capacity, technological innovation capability and innovation performance: an empirical study in Hong Kong. International Journal of Technology Management, 80(1-2), 107-148.

Lau, A. K., & Lo, W. (2019). Absorptive capacity, technological innovation capability and innovation performance: an empirical study in Hong Kong. International Journal of Technology Management, 80(1-2), 107-148.

Lau, A., Yam, R., & Tang, E. (2010). The impact of technological innovation capabilities on innovation performance:  An empirical study in Hong Kong.  Journal of Science and Technology Policy  in China, 1(2), 163-186.

Lee, V.-H., Leong, L.-Y., Hew, T.-S., & Ooi, K.-B. (2013). Knowledge management: A key determinant in advancing technological innovation? Journal of Knowledge Management, 17(6), 848–872.

Lopez, S., Manuel Montes Peon, J & Jose Vazquez Ordas., C. (2011). Human Resource Management as a Determining Factor in Organizational Learning. Journal of Management Learning. 37(2) 215–239.

Lüthge, A. (2018). The concept of relatedness in diversification research: review and synthesis. Review of Managerial Science, 14, 1–35.

Majidpour, M. (2016). Technological catch-up in complex product systems. Journal of Engineering and Technology Management, 41, 92–105.

Martin, J. A., & Eisenhardt, K. M. (2001). Exploring Cross-Business Synergies. In Academy of Management proceedings (Vol. 2001, No. 1, pp. H1-H6). Briarcliff Manor, NY 10510: Academy of Management.

Martínez-Costa, M., Jimenez-Jimenez, D. and Castro-del-Rosario, Y. (2019). The performance implications of the UNE 166.000 standardised innovation management system. European Journal of Innovation Management, 22(2), 281-301.

Nakamori Y. (2020). Innovation Theory. In: Knowledge Construction Methodology. Translational Systems Sciences, vol 20. Springer, Singapore.

Ngo, L.V. and O’cass, A. (2013). Innovation and business success: the mediating role of customer participation. Journal of Business Research, 66(8),1134-1142.

Novelli, E. (2015). An examination of the antecedents and implications of patent scope. Research Policy, 44(2), 493-507.

OECD/Eurostat (2019), Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation, 4th Edition, The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities, OECD Publishing, Paris.

Pehrsson, A. (2006). Business relatedness and performance: a study of managerial perceptions, StrategicManagement Journal, 27, pp. 265–282.

Pehrsson, A. (2010), Business-relatedness and strategy moderations: impacts on foreign subsidiary performance, Journal of Strategy and Management, Vol. 3 No. 2, pp. 110- 133.

Pehrsson, A. (2012), Competition barriers and strategy moderations: impact on foreign  subsidiary performance. Global Strategy Journal, 2(2),137-152.

Pehrsson, A. (2019). Business relatedness in international diversification: Achievements, gaps, and propositions. European Business Review, 31(2), 197-217.

Penrose, E. (1959). The theory of the growth of the firm. New York: Wiley.

Porter, M. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York, London: Free Press.

Prahalad, C.; Bettis, R. (1986). The Dominant Logic: A New Linkage between Diversity and Performance. Strategic Management Journal, 7: 485-501.

Prahalad, C.; Doz, Y. (1998). Evaluating interdependencies across business units. In Strategic synergy,  A. Campbell and K. Sommers Luchs. (Eds.). 2nd edition. London: International Thomson Business Press.

Prahalad, C.; Hamel, G. (1990). The core competence of the corporation. Harvard Business Review, 68: 79-91.

Prajogo, D.I. (2016). The strategic fit between innovation strategies and business environment in delivering business performance. International Journal of Production Economics, Vol. 171, 241-249.

Rosenbusch, N., Brinckmann, J., & Bausch, A. (2011). Is innovation always beneficial? A meta-analysis of the relationship between innovation and performance in SMEs. Journal of business Venturing, 26(4), 441-457.

Rumelt, R. (1974). Strategy, structure, and economic performance. Boston, Mass: Harvard Business School Press.

Scott, S.V., Van Reenen, J. and Zachariadis, M. (2017). The long-term effect of digital innovation on bank performance: an empirical study of SWIFT adoption in financial services. Research Policy, 46(5), 984-1004.

Seifzadeh, P. (2017). Corporate controls, geographic dispersion, and their effect on corporate financial performance in related diversified corporations. Journal of Strategy and Management, 10(1), 102-117.

Shan, J., & Jolly, D. (2010). Accumulation of  technological innovation capability and competitive performance in Chinese firms: A quantitative study. IAMOT. Cairo.

Silverman BS. (1999). Technological resources and the direction of corporate diversification: toward an integration of the resource-based view and transaction cost economics. Management Science 45(8): 1109–1124.

Sok, P., O’Cass, A., & Sok, K. M. (2013). Achieving superior SME performance: Overarching role of marketing, innovation, and learning capabilities. Australasian Marketing Journal (AMJ), 21(3), 161-167.

St. John, C. and Harrison, J. (1999). Manufacturing-based relatedness, synergy, and coordination. Strategic Management Journal, Vol. 20, 129-145.

Stimpert J, Duhaime I. (1997). In the eyes of the beholder: conceptualizations of relatedness held by the managers of large diversified firms. Strategic Management Journal 18(2): 111–125.

Tanriverdi, H. (2005). Information technology relatedness, knowledge management capability, and performance of multibusiness firms. MIS Quarterly, 29:311-334.

Tanriverdi, H.; Venkatraman, N. (2005). Knowledge relatedness and the performance of the multibusiness firm. Strategic Management Journal, 26: 97-119 .

Tanriverdi. (2006). Performance Effects of Information Technology Synergies in Multibusiness Firms. MIS Quarterly, 30(1), 57.

Tarba, S. Y., Ahammad, M. F., Junni, P., Stokes, P., & Morag, O. (2019). The Impact of Organizational Culture Differences, Synergy Potential, and Autonomy Granted to the Acquired High-Tech Firms on the M&A Performance. Group & Organization Management, 105960111770326.

Tenenhaus, M., Vinzi, V. E., Chatelin, Y.-M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159–205.

Tidd, J., Bessant, J. (2014). Managing innovation integrating technological, market and organizational change. John Wiley and Sons Ltd.

Tsai, W. (2000). Social capital, strategic relatedness and the formation of intraorganizational linkages. Strategic Management Journal, 21: 925-939

Tseng, M., Lin, S., & Vy, T. (2012). Mediate effect of technology innovation capabilities investment capability and firm performance in Vietnam. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 40, 817–829.

Vahs, D., & Brem, A. (2013). Innovations Management: Von der Idee zur erfolgreichen Vermarktung. Stuttgart: Scha¨ffer-Poeschel, 94p.

Weiss, M. (2013). Resource-Related Diversification and its Measures –Review of Empirical ResultsResource-Related Diversification and its Measures –Review of Empirical Results. Problems and Perspectives in Management, 11(3), 76–85.

Weiss, M. (2016). Related Diversification: A Critical Reflection of Relatedness and the Diversification-Performance Linkage, Advances in Mergers and Acquisitions (Advances in Mergers & Acquisitions, Vol. 15), Emerald Group Publishing Limited, pp. 161-180

West, G. P., & Noel, T. W. (2009). The Impact of Knowledge Resources on New Venture Performance. Journal of Small Business Management, 47(1), 1–22.

Wetzels, Odekerken-Schröder, & van Oppen. (2009). Using PLS Path Modeling for Assessing Hierarchical Construct Models: Guidelines and Empirical Illustration. MIS Quarterly, 33(1), 177.

Wu, B. (2013). Opportunity costs, industry dynamics, and corporate diversification: Evidence from the cardiovascular medical device industry, 1976–2004. Strategic Management Journal, 34(11), 1265-1287.

Yam, R. C., Lo, W., Tang, E. P., & Lau, A. K. (2011). Analysis of sources of innovation, technological innovation capabilities, and performance: An empirical study of Hong Kong manufacturing industries. Research policy, 40(3), 391-402

Yam, R., Guan, J., Pun, K., & Tang, E. (2004). An audit of technological innovation capabilities in Chinese firms:  Some empirical findings in Beijing, China. Research Policy, 33(8), 1123-1140.

Yesil, S., Koska, A. and Buyukbese, T. (2013). Knowledge Sharing Process, Innovation Capability and Innovation Performance: An Empirical Study. Procedia  -  Social and Behavioral Sciences, 75, 217 – 225.

Zhang, J., & Duan, Y. (2010). The impact of different types of market orientation on product innovation performance. Management Decision, 48(6), 849–867.