فراترکیب عوامل موثر بر شکل گیری و توسعه اکوسیستم نوآوری مبتنی بر دانشگاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، ایران

4 استاد، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/qjimdo.2020.219552.1271

چکیده

زمینه و هدف: در اقتصادهای مبتنی بر دانش، اکوسیستم‌های نوآوری مبتنی بر دانشگاه از نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه اقتصادی برخوردار هستند. بر این اساس، این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و توسعه اکوسیستم‌های نوآوری مبتنی بر دانشگاه انجام شده است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف توسعه‌ای است و در آن با استفاده از روش فراترکیب به ارزیابی و تحلیل نظام‌مند یافته‌های پژوهشی پیشین پرداخته‌ شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقاله‌های مرتبط با موضوع بود که طی آن با رویکردی هدفمند، مرتبط‌ترین مطالعات لاتین و فارسی مرتبط با شکل‌گیری و توسعه نوآوری و کارآفرینی در دانشگاه‌ها به تعداد 65 مقاله انتخاب و تحلیل شده‌اند.
یافته‌ها: بر اساس چارچوب نهایی پژوهش، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و توسعه اکوسیستم‌های نوآوری مبتنی بر دانشگاه در قالب 6 بعد اصلی «سیاست‌گذاری و مدیریت راهبردی»، «فرهنگ‌سازی و هدایت‌گری»، «نظام‌مندی فعالیت‌های دانشگاه»، «ایجاد و توسعه زیرساخت‌ها»، «ساختارها و تعاملات» و «عوامل محیطی» و 14 بعد فرعی دسته‌بندی شد.
نتیجه‌گیری: چارچوب نهایی پژوهش را می‌توان به‌عنوان ابزاری برای پیاده‌سازی اکوسیستم نوآوری مبتنی بر دانشگاه در دانشگاه‌های ایرانی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


باقری نژاد، جعفر (1391). سیستم نوآوری ملی و نقش و جایگاه دانشگاه‌ها در اقتصاد مبتنی بر نوآوری، نشریه صنعت و دانشگاه، 5 (18).
پژوهش جهرمی، امین (1394). زیست بوم کارآفرینی دانشگاه پایه، سیاست‌نامه علم و فناوری، 5 (3): 75-82.
جوانمردی، شیوا. موسوی امیری، طیبه و ایران پور مبارکه، رضا (1397). نوآوری و دانشگاه؛ تأملی بر شکل‌گیری و توسعه دانشگاه نوآور. فصلنامه صنعت و دانشگاه، 11(40).
زرین جویی، محمد؛ نعمتی، محمدعلی (1396). تخصص گریی هوشمندانه و نقش دانشگاه در تحول زیست‌بوم نوآوری به سمت پایداری، فصلنامه علمی - ترویجی صنعت و دانشگاه، 10 (36).
سعدی، حشمت الله. و کوثری، نیلوفر. و کریمی، سعید. (1396). ارزیابی مؤلفه‌های دانشگاه کارآفرین: مطالعه موردی دانشگاه‌های غرب کشور، فصلنامه آموزش عالی، 9 (4)، 98-79
عربیون، ابوالقاسم و مویدی، فرزانه (1395). ،شناخت استراتژی‌های نوآور در خلق اکوسیستم‌های کارآفرینانه در دانشگاه تهران، دومین کنفرانس بین المللی مدیریت و علوم اجتماعی.
فرامرزی نیا، ضرقام. و فرهادی راد، حمید. (1396). مفاهیم و ضرورت دانشگاه کارآفرین و ارائه مدل نظری سنجش دانشگاه کارآفرین در دانشگاه شهید چمران اهواز. همایش بین المللی مدیریت.
قمبرعلی، رضوان؛ آگهی، حسین؛ علی بیگی، امیرحسین؛ زرافشانی، کیومرث (1393). راهبرد زیست‌بوم کارآفرینی: پارادیم جدید توسعه کارآفرینی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 1(3): 21-38.
مرجائی, سید هادی, پورآتشی, مهتاب. (1395). کاربست کارآفرینی دانشگاهی در دانشگاه‌های ایران به مثابه یک مساله. بررسی مسائل اجتماعی ایران, 7(2), 251-286.
میگون پوری, محمدرضا؛ عربیون, ابولقاسم؛ پوربصیر, محمد مهدی؛ مبینی دهکردی, علی. (1398). طراحی اکوسیستم کارآفرینی پردیس دانشگاهی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری- تفسیری. فناوری آموزش, 14(1), 251-261.
Boh, W. F, De-Haan, U. & Storm, R.(2012), University Technology Transfer Through Entrepreneurship: Faculty and Student Spinoffs. Retrieved from www.kauffman.org.
Durst, S., & Poutanen, P. (2013). Success Factors of Innovation Ecosystems - Initial Insights From a Literature Review. CO-CREATE 2013: The Boundary-Crossing Conference on Co- Design in Innovation, 27–38.
Etzkowitz, H. (2001). The Second Academic Revolution and the Rise of Entrepreneurial Science. IEEE Technology and Society, 22(2), pp 18-29.
Etzkowitz, H. (2003). Innovation in Innovation: The Triple Helix of University-Industry-Government Relations. Social Science Information, 42(3), 293–337.
Etzkowitz, H. (2003). Research Groups as ‘Quasifirms’: the Invention of the Entrepreneurial University. Research policy, 32(1), 109-121.
Etzkowitz, H. and Leydesdorff, L. (2000). The Dynamics of Innovation: from National Systems and "Mode 2"to a Triple Helix of University-Industry-Government Relations. Research Policy, Vol. 29 (2), 109-123.
Ewalt, D. (2019). Reuters. Top 100: The World’s Most Innovative Universities–2017
Fetters, M., Greene, P. G., & Rice, M. P.  (2010). The Development of University-Based Entrepreneurship Ecosystems: Global Practices. Edward Elgar Publishing.
Frenkel, A., & Maital, S. (2014). Mapping National Innovation Ecosystems: Foundations for Policy Consensus. Edward Elgar Publishing.
Fu, E., Hsia, T. Universities and Entrepreneurial Ecosystems: Elements of the Stanford Silicon Valley Success. From http://www.kauffmanfellows.org/Journal_Posts/Universities-and Entrepreneurial-Ecosystems-Stanford-Siliconvalley-Success/.
Fukuda, K., & Watanabe, C. (2012). Innovation Ecosystem for Sustainable Development. In Sustainable Development-Policy and Urban Development-Tourism, Life Science, Management and Environment. InTech.
Graham, R. (2014). Creating University-Based Entrepreneurial Ecosystems: Evidence from Emerging World Leaders. Massachusetts Institute of Technology.
Guerrero, M., & Urbano, D. (2012). The Development of an Entrepreneurial University. The Journal of Technology Transfer, 37(1), 43-74.
Iansiti, M., & Levien, R. (2004b). Strategy as Ecology. Harvard Business Review, 82(3).
Iansiti, M., & Levien, R. (2004c). The Keystone Advantage: What the New Dynamics of Business Ecosystems Mean for Strategy, Innovation, and Sustainability. Harvard Business Press.
Isenberg, D. (2011). The Entrepreneurship Ecosystem Strategy as a New Paradigm for Economic Policy: Principles for Cultivating Entrepreneurship. Presentation at the Institute of International and European Affairs.
Isenberg, D. J. (2010). The Big Idea: How to Start an Entrepreneurial Revolution. Harvard Business Review, 88(6).
Manimala, Mathew J. Wasdani, Kishinchand Poornima. (2015), Entreprenuiial Ecosystem: Perspective from Emerging Economies, Springer.
Miller, D. J., & Acs, Z. J. (2017). The campus as entrepreneurial ecosystem: the University of Chicago. Small Business Economics, 49(1), 75-95.
Moore, J. F. (1993). Predators and Prey: a New Ecology of Competition. Harvard Business Review, 71(3), 75–86.
Oh, D. S., Phillips, F., Park, S., & Lee, E. (2016). Innovation Ecosystems: A Critical Examination. Technovation, 54, 1–6. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2016.02.004
Pichler, K. (2015). Successful Innovation Ecosystem : Critical Traits and Fundamental Dynamics. Bolzano: Libera Università di Bolzano
Pilinkienė, V., & Mačiulis, P. (2014). Comparison of Different Ecosystem Analogies: The Main Economic Determinants and Levels of Impact. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 156, 365–370.
Pool, Sean. Van Italliem, Matt. (2013). Learning From Boston: Implications for Baltimore from comparing the Entrepreneurial Ecosystems of Boston and Baltimore Able Foundation. Available from www.abell.org
Rideout, E. C., & Gray, D. O. (2013). Does Entrepreneurship Education Really Work? A Review and Methodological Critique of the Empirical Literature on the Effects of University‐ Based Entrepreneurship Education. Journal of Small Business Management, 51(3), 329-351.
Schmitz, A., Urbano, D., Dandolini, G.A. et al. (2017). Innovation and Entrepreneurship in the Academic Setting: a Systematic Literature Review. Int Entrep Manag. 13, 369–395
Teece, D. J. (2007). Explicating Dynamic Capabilities: the Nature and Microfoundations of (Sustainable) Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350.
Thomas, L. D. W., & Autio, E. (2012). Modeling the Ecosystem: A Meta-synthesis of Ecosystem and Related Literatures. The DRUID Society Conference on Innovation and Competitiveness - Dynamics of Organizations, Industries, Systems and Regions, 0–27.