مدیریت نوآوری در سازمان های دفاعی

مدیریت نوآوری در سازمان های دفاعی

طراحی مدل اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
2 استادیار گروه مدیریت، واحد بندرانزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر انزلی، ایران
10.22034/qjimdo.2024.433494.1652
چکیده
زمینه و هدف: بخش زیادی از دارایی‌های یک بانک را تسهیلات پرداختی آن تشکیل می‌دهد. با افزایش تعداد درخواست‌های تسهیلاتی و با توجه به ریسک‌های موجود، ارائه روشی برای مدیریت این تسهیلات ضروری به نظر می‌رسد. بر این اساس، در این پژوهش به طراحی مدل سیستم اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی در بانک ملی ایران پرداخته می‌شود.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش یک پژوهش ترکیبی است. در مرحله کیفی از  راهبرد نظریه زمینه‌ای و در مرحله کمی از راهبرد توصیفی-پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل کلیه اساتید و خبرگان بانک ملی ایران آشنا به موضوع ریسک‌های اعتباری مشتریان بود.در این گام با تعداد 15 نفر مصاحبه عمیق انجام شد. برای تحلیل داده‌های کیفی از تکنیک کدگذاری سه‌مرحله‌ای و نرم‌افزار مکس‌کودا استفاده شد. جامعه آماری بخش کمی شامل همه مدیران، سرپرستان و کارکنان بانک ملی ایران بود. اعتبارسنجی مدل کمی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی انجام شد.
یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های کیفی، مدل اعتبارسنجی مشتریان با رویکرد تحقق درآمدهای کارمزدی در قالب 7 مقوله اصلی شامل مقوله علی (مدیریت ریسک)، پدیده محوری (سیستم اعتبار سنجی مشتریان)،  شرایط زمینه‌ای (مشتری‌مداری)، شرایط مداخله‌گر (عوامل فرهنگی)، راهبردها (تسهیلات بانکی) و پیامدها (درآمدهای کارمزدی و سودآوری)، 16 مقوله فرعی و 103 کد باز دسته‌بندی شدند. نتایج بخش کمی نیز برازش مدل پژوهش را تایید کرد.
نتیجه‌گیری: تحلیل داده‌ها پژوهش، الگوی جامعی از عوامل علی، راهبردها، عوامل زمینه‌ای، مداخله‌گر و پیامدهای سیستم اعتبارسنجی مشتریان ارائه نمود. کاربرد مدل نهایی پژوهش تاثیر مهمی در کاهش ریسک تحقق درآمدهای کارمزدی در بانک ملی ایران خواهد داشت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


بافنده، علیرضا و رحیمی، رحیم.(1400). ارائه یک سیستم خبره فازی جهت اعتبارسنجی مشتریان حقیقی بانک (مورد مطالعه: بانک ملت سرپرستی استان آذربایجان شرقی). دانشگاه پیام نور استان تهران -پژوهشکده فنی و مهندسی.
تقوی، مهدی؛ لطفی، علی اصغر و سهرابی عبدالرضا.(1397). مدل ریسک اعتباری و رتبه‌بندی مشتریان حقـوقی بانک کشاورزی. پژوهشنامه اقتصادی(ویژه نامه طرح تعدیل اقتصادی)، 4،99-128.
دهمرده، نظر؛ شهرکی، جواد؛ سیف‌الدین پور، سمیرا و اسفندیاری، مرضیه.(1397). اعتبارسنجی مشتریان بانک با استفاده از رویکرد امتیازدهی اعتباری: مطالعه موردی شعب بانک سپه در زاهدان، پژوهش‌های عمومی مدیریت، 5(18)، 135-155.  
راعی، رضا و سروش، ابوذر.(1391). اعتبارسنجی مشتریان حقوقی کوچک و متوسط بانک‌ها با استفاده از مدل‌های لوجیت و پروبیت، پژوهشنامه اقتصادی،  12(44)، 131-145.  
رجب‌زاده مغانی، ناهید.(1396). تحلیل بقا در اعتبار سنجی؛ چارچوبی برای برآورد احتمال قصور به تخمین تابع بقای مشتریان طی زمان، رساله دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد.
خوانساری، رسول و فلاح شمس، میرفیض.(1388). ارزیابی کاربرد مدل ساختاری کی‌ام‌وی در پیش‌بینی نکول شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.  تحقیقات مالی، 11(28)، 49-68.
عسگری مقدم، رضا  و جلیلی، محمد.(1392). اعتبارسنجی مشتریان بانک قرض‌الحسنه مهر ایران با استفاده از روش‌های هوشمند. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور استان تهران.
فلاح شمس، میرفیض و مهدوی راد، حمید.(1399). طراحی مدل اعتبارسنجی و پیش‌بینی ریسک اعتباری مشتریان تسهیلات لیزینگ، مهندسی مدیریت مالی و مدیریت پرتفوی، 1(2)، 1-22.
میرزایی، حسین؛ نظریان، رافیک و باقری رعنا.(1390). بررسی عوامل موثر بر ریسک اعتباری اشخاص حقوقی بانک‌ها (مطالعه موردی شعب بانک ملی ایران، شهر تهران). روند پژوهش‌های اقتصادی،19(58)، 67-98.
محمدخان، مرتضی؛ اسماعیلی، محمدامین و یاراحمدی، محمد.(1387). طراحی مدل ارزیابی ریسک اعتباری مشتریان بانک با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک، ششمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع، انجمن مهندسی ایران، تهران، دانشگاه صنعتی شریف.
عرب مازار، عباس و رویین تن، پونه.(1385). عوامل موثر بر ریسک اعتباری مشتریان بانکی، مطالعه موردی بانک کشاورزی. جستارهای اقتصادی،3(6)،  45- 80.
Misman, F. N. and Bhatti, M. I. (2020). The Determinants of Credit Risk: An Evidence from ASEAN and GCC Islamic Banks. J. Risk Financial Management, 13(5), 89.
Giudici, P., Hadji-Misheva, B. and Spelta, A. (2020). Network based credit risk models. Quality Engineering, 32(2), 199-211.
Umar, M., Ji, X., Mirza, N. and Naqvi, B. (2021). Carbon neutrality, bank lending, and credit risk: Evidence from the Eurozone. Journal of Environmental Management, 296, 113156.
Xi-yu, F. X.-f. L. (2006). New Evolution and Development Preview of Decision Tree in Data Mining [J]. Information Technology Informatization, 3.
Tehrani, R., and Fallahshamsi, M. (2005). Designing and explaining the credit risk model in the country's banking system Article. Social Sciences and Humanities (Shiraz University), 43, 45-60.
Dadmohammadi, D. and Ahmadi, A.(2015). Credit ranking of bank customers with neural network with lateral connections. Journal of Development In Monetary and Banking Management, 2(3), 1-28.
Ghasemi, A. and Donyayiharis, T.(2016). Credit Risk Measurement In one of the state-owned banks with a Neural Network Approach. Journal of Financial Engineering and Securities Management, 27, 155-181.