شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های نوآوری اجتماعی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای مدیریت راهبردی دانش، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: به باور بسیاری از صاحب‌نظران، در شرایطی که جوامع با مسایل و چالش‌های کلیدی اجتماعی مواجه‌اند، نوآوری اجتماعی می‌تواند با درگیر نمودن همه افراد، راه‌حل‌هایی نوآورانه برای پاسخ به آن‌ها ارائه دهد، بر این اساس، این موضوع به‌عنوان پارادایمی جدید پذیرفته شده است. بر این اساس، هدف این پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های کلان الگوی راهبردی نوآوری اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران است
روش‌شناسی: پژوهش حاضر بر اساس هدف کاربردی و روش آن از نوع پیمایشی است. شیوه جمع‌آوری اطلاعات، آمیزه‌ای از روش‌های کتابخانه‌ای، میدانی و پیمایشی است. به‌منظور دستیابی به ابعاد الگو، تحلیل محتوای کیفی بیش از یک‌صد تعریف، مقالات، کتب و گزارش‌های معتبر و نیز تجارب کشورها، بنیادها و مؤسسات پیشرو و نیز مصاحبه‌های مفصل با خبرگان انجام گردید. روایی محتوایی پرسشنامه، توسط 15 نفر از خبرگان تائید شد. با توجه به محدود و البته ناشناخته بودن، این خبرگان به‌ روش نمونه‌گیری هدفمند، همگون، ناهمگون و به‌صورت گلوله برفی انتخاب شدند. تحلیل عاملی ابعاد و مؤلفه‌ها با گردآوری داده‌ها از114 نفر و استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS انجام شد.
یافته‌ها: حکمرانی، فضای اجتماعی، محتوا، مبانی ارزشی، خط‌مشی و سیاست‌گذاری، فرآیند، منابع، ساختارها و نهادها به عنوان هشت بعد الگو به‌ همراه 28 مؤلفه آنها شناسایی شدند که معنادار بودن همگی آنها در سطح اطمینان 95% تائید شدند. ضمن آنکه مقدار برازش کلی مدل معادل 693/0 حاصل شد.
نتیجه‌گیری: این پژوهش، ضمن کمک به توسعه ادبیات نوآوری اجتماعی می‌تواند برای جامعه علمی و اجرایی کشور مفید و قابل بهره‌برداری باشد.

کلیدواژه‌ها


داوری، علی و رضازاده، آرش (1393). مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS (چاپ سوم). تهران: نشر جهاد دانشگاهی.

مبینی دهکردی، علی و کشتکار هرانکی، مهران (1393). بررسی تأثیر مدل سه شاخگی بر نوآوری اجتماعی (مطالعه موردی یک شرکت وابسته به صنایع خودروسازی). مدیریت نوآوری، سال سوم، شماره 4، ص 75-57.

مبینی دهکردی، علی و کشتکار هرانکی، مهران (1394). نوآوری اجتماعی: کنکاشی بر مفهوم سازی مبتنی بر تحلیل محتوای تعاریف. مدیریت نوآوری، سال چهارم، شماره 2، ص 134-115.

مبینی دهکردی، علی و کشتکار هرانکی، مهران (1395). فراترکیب مدل‌های نوآوری اجتماعی. برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. دوره 7، شماره 26، ص 138-101.

کشتکار هرانکی، مهران (1395). طراحی الگوی راهبردی نوآوری اجتماعی در جمهوری اسلامی ایر.ان رساله دکتری، دانشگاه عالی دفاع ملی.

کشتکار هرانکی، مهران (1397). مطالعه تأثیر یادگیری سازمانی بر نوآوری اجتماعی. منابع انسانی ناجا، شماره 51 ، دوره اول، ص 114-93.

 

BEPA-Bureau of European Policy Advisers (2010). Empowering people, driving change: Social innovation in the European Union. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Bund, Eva; Hubrich, David-Karl; Schmitz, Björn; Mildenberger, Georg; Krlev, Gorgi (2013).  Blueprint of Social Innovation Metrics, available on: www.tepsie.eu

Butkeviciene, Egle (2009). Social Innovation in Rural Communicationes: Methodological Framework and Empirical Evidence. ISSN 1392-0758 Social Sciences/ Socialiniai Mokslai, No.1 (63).

Grice, Julie Caulier, Davies Anna, Patrik Robert, Norman, Will.(2012). Defining social innovation, The Young Foundation.

Hahn, Johannes, Andor, Laszlo (2013). Guide to social innovation, European Commission.

Hansson, Jens, Bjork, Fredrik, Lundborg, David, Olofsson, Lars Erik (2014). An Ecosystem for Social Innovation in Sweden, available on:  https://dspace.mah.se/handle/2043/18345

Herrera Maria Elena, Alarilla Cristina Maria (2013). Social Innovation: Business Invention and Social Solutions. Asian Institute of Management, avalaible on www.aim.edu/files/download/775

Herrera Maria Elena; Alarilla Cristina Maria (2013). Social innovation: Business invention and social solutions. Asian Institute of Management. Avalaible on www.aim.edu/files/download/775

Howaldt Jurgen, (2012). Social Innovation and Workplace Innovation in Germany, Second International Wellbeing at Work Conference.

Hubert, Agnès (2010). Empowering People, Driving Change: Social Innovation in the European Union, Avalable on http://ec.europa.eu.

Mulgan, Geoff; Tucker, Simon; Ali, Rushanara; Sanders, Ben .(2007). Social Innovation. What it is, why it matters and how it can be accelerated, Oxford Said Business School Skoll Centre for Social Entrepreneurship.

Murray, Robin; Caulier-Grice; Mulgan, Geoff .(2010). The Open Book of Social Innovation, the Young Foundation and NESTA.

Ngonzi, T.T. (2016). Theorizing ICT-based social innovation on development in the context of developing countries of Africa. Doctoral dissertation, University of Cape Town. available on: https://www.researchgate.net

Nikula, Jouko, Inna Kopoteva, Miira Niska, Egle Butkeviciene and Leo Granberg (2011). Social Innovations and Social Partnerships in Finland, Russia and Lithuania. Finnish Centre for Russian and Eastern European Studies, University of Helsinki

Norman Will, Russell Catherine, Clarke Karen and Mackin Declan (2013 ). Growing Social Innovation in Northern IRELAND, The Young Foundation, RSM McClure Watters and the Building Change Trust Report, 2013

OECD (2016). Social Innovation Policy Framework for Croatia. Available on www.oecd.org

Social Innovation eXchange (SIX); Young Foundation (2010). Study on Social Innovation.

Young Foundation .(2012). Social Innovation Overview: A deliverable of the project TEPSIE. European Commission – 7th Framework Programme, Brussels: European Commission, DG Research.