بررسی، شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های سرمایه‌ی فکری در سازمان‌های فناوری‌محور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، مجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران

چکیده

زمینه و هدف: امروزه سرمایه‌های نامشهود باعث ایجاد ارزش و رقابت‌پذیری سازمانی می‌شوند. بر این اساس، آگاهی از اولویت و اهمیت این سرمایه‌ها می‌تواند در تدوین راهبرد و سیاست‌ها، اولویت‌ها و تقدم و تأخر فعالیت‌ها به مدیران عالی سازمان کمک نماید.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، توصیفی و از نظر نوع استفاده پژوهشی کاربردی است. شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های سرمایه‌ی فکری با کمک تکنیک تحلیل سلسله‌مراتبی فازی گروهی در سازمان‌های فناوری محور انجام شد. در ابتدا با کمک ادبیات موضوع و مصاحبه‌های خبرگی، ابعاد و مؤلفه‌های کلیدی سرمایه فکری احصاء گردید و سپس پرسشنامه‌ مقایسات زوجی بر اساس نظر خبرگان تکمیل و تحلیل شدند.
یافته‌ها: سرمایه فکری سازمان‌های فناوری‌محور از سه سرمایه انسانی، ساختاری و اجتماعی تشکیل شدند. نتایج حاصل از اولویت‌بندی مؤلفه‌ها نشان داد که مؤلفه‌ سرمایه‌ی انسانی از بیشترین اهمیت در سازمان‌های فناوری‌محور برخوردار است.
نتیجه‌گیری: ‌رضایت، انگیزش و دانش کارکنان نقشی کلیدی در کسب مزیت رقابتی و موفقیت سازمان‌های فناوری محور  دارد. برای پیشبرد اهداف باید توجه زیادی به سرمایه دانشی داشت و  کنکاش عوامل رضایت و انگیزش سرمایه دانشی صورت پذیرد.

کلیدواژه‌ها


زاهدی محمدرضا، حسنوی رضا، دهقان ده جمالی حسن و حاجی قاسمی رضا، (1394)، طراحی مدل سنجش سرمایه فکری در سازمان‌های فناوری‌محور، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات بین‌رشته‌ای دانش‌راهبردی، سال ششم، شماره 21، صفحه 56-31.

همتی حسن، معین الدین محمود، مظفری شمسی مریم. (1389). بررسی ارتباط بین سرمایه فکری و ارزش بازار و عملکرد مالی شرکت‌های غیرمالی. فصلنامه علمی- پژوهشی حسابداری مالی، سال دوم، شماره7، صص 48-23.

Abdolmohammadi, M. j. (2005). Intellectual capital disclosure and market capitalization, Journal of Intellectual Capital, Vol. 6 No.3, pp.397-416.

Adler, P, S Wookwon, S, (1999). Social Capital: The Good, The Bad, and The Ugly, Working Paper, University of California, LOS Angeles, Business School

Al Khalil, m. I.(2002). selecting the appropriate project delivery method using AHP. international Journal of project management, Vol. 20, No. 6, pp. 469-474

Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage, Journal of Management, Vol. 17 No. 1, pp. 99-129.

Calabrese, A., Costa, R., & Menichi, T. (2013). Using Fuzzy AHP to manage Intellectual Capital assets: An application to the ICT service industry. Expert Systems with Applications,Vol. 40, No. 9, pp. 3747-3755

Chu, P. Y., Lin, L. Y., Hsiung, H. H., & Liu, T. Y. (2006).. Intellectual capital: An empirical study of ITRI. Technological Forecasting & Social Change. Vol. 73, pp. 886- 902.

De Castro, G. M., & Sáez, P. (2008). Intellectual capital in high-tech firms: The case of Spain. Journal of Intellectual Capital. Vol. 1, No. 9, pp. 25- 36.

Elmes, M., & Wilemon, D. (1991). A field study of intergroup integration in technology-based organizations. Journal of Engineering and Technology Management.Vol. 7, pp. 229- 250.

Finn, O. B., & Torgeir, D .(2008) Knowledge management in software engineering: A systematic review of studied concepts, findings and research methods used. Information and Software Technology. Vol. 50,  pp. 1055-1068.

Grajkowska, A.(2011). Valuing intellectual capital of innovative start-ups. Journal of Intellectual Capital.Vol. 2, No. 12, pp. 179- 201.

Granstrand, O.  (1998). Towards a theory of the technology-based firm. Research Policy. Vol. 27,  pp. 465-489.

Gu, F and Lev,B. (2003). Intangible assets: measurement, drivers, usefulness, ed. Boston, MA: working paper, Boston University.

Henry, L. J. (2012). Intellectual Capital in a Recession: Evidence from UK SMEs. Journal of Intellectual Capital, Vol. 1, No. 14.

Hsu,Chieh. (2008). Knowledge sharing practices as a facilitating factor for improving organizational performance through human capital: A preliminary test. Expert Systems with Applications. Vol. 35 No. 3, pp. 1316–1326.

Huang, Y.-C., & Wu, Y.-C. J. (2010). Intellectual capital and knowledge productivity: the Taiwan biotech industry. Management Decision. Vol. 4, No. 48, pp. 580-599.

Kristandl, G. and Bontis, N. (2007). The impact of voluntary disclosure on cost of equity capital estimates in a temporal setting, Journal of Intellectual Capital. Vol.8 , pp. 94- 577.

lee,  A. H. I.,Chen W. C., and C. J. CHANG. (2010). "A fuzzy AHP and BSC approach for evaluating performance of IT department in the manufacturing industry in Taiwan," Expert Systems with  Applications, Vol. 34, pp. 37-96

Lev, B. (2001). Intangibles: Management, Measurement and Reporting. Washington, DC: Brookings Institution Press.

Lim, l. k., & Dallimore, p. (2004). Intellectual capital : management attitudes in ServICe Industries. Journal of Intellectual capital. pp. 181-194.

Madan Lal Bhasin, (2011).INTELLECTUAL CAPITAL REPORTING STUDY OF IT-SECTOR CORPORATIONS IN INDIA, Australian Journal of Business and Management Research (AJBMR).

Mehraliana, G., Rasekha, H. R., Akhavanb, P., & Rajabzadeh Ghataric, A. (2013). Prioritization of intellectual capital indicators in knowledge-based industries: Evidence from pharmaceutical industry. International Journal of Information Management. Vol. 33, pp. 209-216.

Mehraliana, G., Rasekha, H. R., Akhavanb, P., & Rajabzadeh Ghataric, A. (2013). Prioritization of intellectual capital indicators in knowledge-based industries: Evidence from pharmaceutical industry. International Journal of Information Management. Vol. 33, pp. 209-216.

Nebus, J. (1998). International Teams: Their Social Capital and its Effects on MNE Knowledge Creation and Knowledge Transfer. University of South Carolina.

Palacios-Marqués, D., & Garrigós-Simón, F. J. (2003). Validating and measuring IC in the biotechnology and telecommunication industries. Journal of Intellectual Capital. Vol. 3, No. 4, pp. 332- 347.

Pike, S., Roos, G., & Marr, B. (2005). Strategic management of intangible assets and value drivers in R&D organizations. R&D Management. Vol. 2, No. 35, pp. 111-124.

Porter, M. (1980). Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors. New York: The Free Press.

Seetharaman, A., Sooria, H., & Saravanan, A. S. (2002). Intellectual capital accounting and Reporting in the knowledge economy. Journal of Intellectual capital. Vol. 2, No. 3, pp. 128- 148.

Spencer, W. (1990). winter). Research to product: A major U.S. challenge. Calif. Manage. Rev. pp. 45- 53

Suraj, O. A., & Bontis, N. (2010). Managing intellectual capital in Nigerian telecommunications companies. Journal of Intellectual Capital. Vol. 2, No. 13, pp. 262-282.

Tseng, C. Y., & Goo, Y.-J. J.(2005). Intellectual capital and corporate value in an emerging economy: empirical study of Taiwanese manufacturers. R&D Management. Vol. 2, No. 35, pp. 187- 201.

Ze´ghal, D. (2000). New assets for the new economy, FMI Journal, Vol. 11, No. 6, pp. 35-40.